{"id":326,"date":"2022-05-23T08:43:22","date_gmt":"2022-05-23T08:43:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.resitozkanca.org\/?p=326"},"modified":"2025-11-01T10:29:52","modified_gmt":"2025-11-01T10:29:52","slug":"maymun-cicegi-virusu-pandemiye-sebep-olabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/?p=326","title":{"rendered":"Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc pandemiye sebep olabilir mi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-left\">Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc, Poxviridae ailesindeki Orthopoxvirus cinsine ait, \u00e7ift iplik\u00e7ikli  bir DNA, hayvan vir\u00fcs\u00fc ve  bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Variola, s\u0131\u011f\u0131r \u00e7i\u00e7e\u011fi ve vaksinya vir\u00fcslerini i\u00e7eren insan ortopoks vir\u00fcslerinden biridir. \u00c7o\u011funlukla orta ve bat\u0131 Afrika\u2019da g\u00f6r\u00fclen ve deride kabarc\u0131k, ka\u015f\u0131nt\u0131, k\u0131zar\u0131kl\u0131k,  gibi  belirtilerin yan\u0131nda  y\u00fcksek ate\u015f, lenf nod\u00fcllerinin \u015fi\u015fmesi, \u00fc\u015f\u00fcme gibi belirtiler g\u00f6steren ve \u00f6l\u00fcme sebebiyet verebilen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcSB_R4S1tBT--kvPhqGPO_7mpFuFQnAEXPBfQ&amp;usqp=CAU\"  alt=\"images?q=tbn:ANd9GcSB_R4S1tBT--kvPhqGPO_7mpFuFQnAEXPBfQ&amp;usqp=CAU Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc pandemiye sebep olabilir mi?\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcSWF-1vkirTHAYVuzZJ35eihPgHO5YIwk2Apw&amp;usqp=CAU\"  alt=\"images?q=tbn:ANd9GcSWF-1vkirTHAYVuzZJ35eihPgHO5YIwk2Apw&amp;usqp=CAU Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc pandemiye sebep olabilir mi?\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">\u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na neden olan variola vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn do\u011frudan atas\u0131 veya do\u011frudan soyundan de\u011fildir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, BBC News&#8217;e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc vakalar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131 artaca\u011f\u0131n\u0131 rapor etti.  WHO, vakalar\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkelerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde vir\u00fcs tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 ve salg\u0131n y\u00f6netimi konusunda yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedeflediklerini duyurdu. \u00d6rg\u00fct semptomlar\u0131n 2-4 hafta aras\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n ise y\u00fczde 3-6 aras\u0131nda oldu\u011funu aktard\u0131. WHO Avrupa Direkt\u00f6r\u00fc Hans Kluge de &#8220;Yaz mevsimi yakla\u015f\u0131rken b\u00fcy\u00fck bulu\u015fmalar, festivaller ve partiler nedeniyle yay\u0131l\u0131m\u0131n h\u0131zlanmas\u0131ndan endi\u015fe ediyorum&#8221; ifadelerini kulland\u0131. WHO internet sitesinden maymun \u00e7i\u00e7e\u011fine dair en fazla sorulan sorular\u0131 ve yan\u0131tlar\u0131n\u0131 da payla\u015ft\u0131. Vir\u00fcs ABD&#8217;de, yak\u0131n zamanda Kanada&#8217;ya seyahat etmi\u015f bir erkekte tespit edilmi\u015fti. Avrupa&#8217;da ilk maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131n\u0131n tespit edildi\u011fi \u0130ngiltere&#8217;de ise \u015fu ana dek 9 vaka bildirildi.  <\/p>\n\n\n\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi, nadir g\u00f6r\u00fclen bir vir\u00fcs. \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na benzer bir hastal\u0131\u011fa neden oluyor. Ancak maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fclen ki\u015filerde hastal\u0131k daha hafif ge\u00e7iyor ve uzmanlar bu durumda bula\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Vir\u00fcs genellikle tropik ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131ndaki Bat\u0131 Afrika \u00fclkelerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Vir\u00fcs\u00fcn, Bat\u0131 Afrika ve Orta Afrika olmak \u00fczere iki ana t\u00fcr\u00fc var. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere&#8217;de hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 iki ki\u015fi Nijerya&#8217;ya seyahat etmi\u015fti. Bu nedenle daha hafif ge\u00e7en Bat\u0131 Afrika vir\u00fcs\u00fcn\u00fc kapm\u0131\u015f olmalar\u0131 muhtemel ancak durumlar\u0131 hen\u00fcz do\u011frulanmad\u0131. Bildirilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc vaka, vir\u00fcs\u00fcn hastalardan bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131yd\u0131. Di\u011fer d\u00f6rt vakan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc ba\u015fkent Londra&#8217;da ve biri \u0130ngiltere&#8217;nin kuzeydo\u011fusunda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bunlar\u0131n birbirleriyle bilinen herhangi bir ba\u011flant\u0131s\u0131 yok. Bu ki\u015filerin yurt d\u0131\u015f\u0131na seyahat etmedikleri i\u00e7in vir\u00fcs\u00fc \u0130ngiltere&#8217;de kapt\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Semptomlar\u0131-neler-\"><strong>Semptomlar\u0131 neler?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn ilk belirtileri ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, \u015fi\u015flikler, s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve halsizlik. Ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fckten sonra, genellikle y\u00fczde ba\u015flayan ve daha sonra v\u00fccudun di\u011fer b\u00f6lgelerine, \u00e7o\u011funlukla avu\u00e7 i\u00e7lerine ve ayak tabanlar\u0131na yay\u0131lan bir d\u00f6k\u00fcnt\u00fc geli\u015febiliyor. \u00c7ok ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 olabilen d\u00f6k\u00fcnt\u00fc de\u011fi\u015fip bir kabuk olu\u015fturuyor ve farkl\u0131 a\u015famalardan ge\u00e7tikten sonra d\u00fc\u015f\u00fcyor. Yaralar\u0131 iz b\u0131rakabiliyor. Vir\u00fcs genellikle kendili\u011finden ge\u00e7iyor ve hastal\u0131k 14 ila 21 g\u00fcn s\u00fcrebiliyor. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Nas\u0131l-bula\u015f\u0131yor-\"><strong>Nas\u0131l bula\u015f\u0131yor?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcs, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fine yakalanm\u0131\u015f ba\u015fka bir ki\u015fiyle yak\u0131n temas halinde yay\u0131labiliyor. Vir\u00fcs v\u00fccuda deri s\u0131yr\u0131klar\u0131, solunum yolu, g\u00f6zler, burun veya a\u011f\u0131z yoluyla girebiliyor. Cinsel ili\u015fki s\u0131ras\u0131nda do\u011frudan temas yoluyla da bula\u015fabiliyor. Vir\u00fcs ayr\u0131ca bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 maymunlar, s\u0131\u00e7anlar ve sincaplar gibi hayvanlar ya da yatak tak\u0131m\u0131 ve giysi gibi nesnelere temas yoluyla yay\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img  title=\"\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/180CF\/production\/_124811589_4084803b-5c48-46c5-8a9b-f361c2e8f489.jpg\"  alt=\"_124811589_4084803b-5c48-46c5-8a9b-f361c2e8f489 Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi Vir\u00fcs\u00fc pandemiye sebep olabilir mi?\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf alt\u0131 yaz\u0131s\u0131,Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Ne-kadar-tehlikeli\"><strong>Ne kadar tehlikeli?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcse yakalananlarda vakalar\u0131n \u00e7o\u011fu hafif ge\u00e7iyor. Vir\u00fcs bazen su \u00e7i\u00e7e\u011fini and\u0131r\u0131yor ve birka\u00e7 hafta i\u00e7inde kendi kendine yok oluyor. Ancak bazen daha \u015fiddetli olabiliyor. Daha \u00f6nce Bat\u0131 Afrika&#8217;da \u00f6l\u00fcmlere neden oldu\u011fu bildirilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Salg\u0131nlar-ne-kadar-yayg\u0131n\"><strong>Salg\u0131nlar ne kadar yayg\u0131n?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Vir\u00fcse ilk kez bir maymunda rastland\u0131. 1970&#8217;ten bu yana 10 Afrika \u00fclkesinde salg\u0131nlar g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Afrika d\u0131\u015f\u0131ndaki ilk vakalar 2003 y\u0131l\u0131nda ABD&#8217;de g\u00f6r\u00fclen salg\u0131nla kaydedildi. Hastal\u0131k, insanlara \u00e7ay\u0131r k\u00f6peklerinden ge\u00e7mi\u015fti. K\u00f6peklereyse \u00fclkeye ithal edilen k\u00fc\u00e7\u00fck memelilerle ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Toplam 81 vaka bildirildi ancak bu vakalar\u0131n hi\u00e7biri \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-dunya-61525385\">Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc: \u0130ngiltere&#8217;de vaka say\u0131s\u0131 20&#8217;ye y\u00fckseldi, h\u00fck\u00fcmet a\u015f\u0131 sto\u011funu art\u0131r\u0131yor<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-dunya-61517717\">Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc: Bel\u00e7ika&#8217;da vaka say\u0131s\u0131 ikiye y\u00fckseldi, zorunlu karantina g\u00fcndemde<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-dunya-57925085\">Nadir g\u00f6r\u00fclen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc nedeniyle ABD&#8217;de 200 ki\u015fi takip alt\u0131nda<\/a>  2017&#8217;de Nijerya, \u00fclkenin resmi kay\u0131tlara ge\u00e7en son maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi salg\u0131n\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 40 y\u0131l sonra, en b\u00fcy\u00fck salg\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131. 172 \u015f\u00fcpheli maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131 kayda ge\u00e7ti ve hastalar\u0131n y\u00fczde 75&#8217;inin 21 ila 40 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki erkekler oldu\u011fu bildirildi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Tedavisi-var-m\u0131-\"><strong>Tedavisi var m\u0131?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011finin tedavisi yok ancak salg\u0131nlar vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilerek kontrol edilebiliyor. \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131laman\u0131n maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nlemede y\u00fczde 85 etkili oldu\u011fu kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131. A\u015f\u0131 hala bazen kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-dunya-55530915\">Kitlesel a\u015f\u0131lama 1950&#8217;lerde Glasgow&#8217;da salg\u0131n\u0131 nas\u0131l durdurdu?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/turkce\/haberler-dunya-57886071\">Covid-19 ile ya\u015famay\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011frenece\u011fiz?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Salg\u0131n-olas\u0131l\u0131\u011f\u0131-var-m\u0131-\"><strong>Salg\u0131n olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere&#8217;de halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzmanlar\u0131na g\u00f6re ulusal bir salg\u0131n riski olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck. Nottingham \u00dcniversitesi&#8217;nden Molek\u00fcler Viroloji Profes\u00f6r\u00fc Profes\u00f6r Jonathan Ball, &#8220;Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi bula\u015fan bir ki\u015fiyle temasta bulunan 50 ki\u015fiden sadece birinin hastal\u0131\u011fa yakalanmas\u0131 vir\u00fcs\u00fcn bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne kadar zay\u0131f oldu\u011funu g\u00f6steriyor&#8221; diyor ve ekliyor: &#8220;\u00dclke \u00e7ap\u0131nda bir salg\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finde oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Ulusal Enfeksiyon Servisi (PHE) Direkt\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Doktor Nick Phin de maymun \u00e7i\u00e7e\u011finin insanlar aras\u0131nda kolayl\u0131kla yay\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle salg\u0131n riskinin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu belirtiyor.PHE, hastalarla yak\u0131n temasta bulunanlar\u0131 takip ediyor. <\/p>\n\n\n\n<p> Yaz\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131  BBC NEW&#8217; den al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prof.Dr.Re\u015fit \u00d6ZKANCA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Mecidiyek\u00f6y \u00c7evre Hastanesi Genel Koordinat\u00f6r\u00fc<\/p>\n\n\n\n<p>Konu ile ilgili yorumlar\u0131n\u0131z\u0131 bekliyorum<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7o\u011funlukla orta ve bat\u0131 Afrika\u2019da g\u00f6r\u00fclen ve deride kabarc\u0131k, ka\u015f\u0131nt\u0131, k\u0131zar\u0131kl\u0131k,  gibi  belirtilerin yan\u0131nda  y\u00fcksek ate\u015f, lenf nod\u00fcllerinin \u015fi\u015fmesi, \u00fc\u015f\u00fcme gibi belirtiler g\u00f6steren ve \u00f6l\u00fcme sebebiyet verebilen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,12,11],"tags":[45,46,47],"class_list":["post-326","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel-bilimsel-gelismeler","category-turkiye-ve-dunyada-egitim","category-mikrobiyoloji-guncel-konular","tag-maymun-cicegi-virusu","tag-pandemiler","tag-tehlikeli-virusler"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=326"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":500,"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326\/revisions\/500"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.resitozkanca.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}